EXPEDITIO | Centar za održivi prostorni razvoj, Kotor
2015. godine EXPEDITIO je od Uprave za zaštitu kulturnih dobara dobio obavještenje o prihvatanju naše inicijative za uspostavljanje zaštite upravne zgrade “Jugooceanije” u Kotoru. Deset godina kasnije, u decembru 2025. godine, Uprava za zaštitu kulturnih dobara donijela je Rješenje kojim je Upravna zgrada Jugooceanije dobila status kulturnog dobra od nacionalnog značaja.
Jugooceanija je bila jedna od najvećih kompanija u bivšoj Jugoslaviji i svjedok je obnove bokeljskog pomorstva sredinom 20. vijeka. Preduzeće je 1988. godine raspolagalo sa čak 26 brodova.
Projekat za izgradnju zgrade izrađen je 1960. godine, a projektanti su bili poznati jugoslovenski arhitekti, Djordje Petrović, Mateja Nenadović, Djordje Zloković.
Jedinstvenost ovog objekta ogleda se u značaju koji ona posjeduje kao jedno od prvih zdanja moderne arhitekture nastalih u Kotoru, odnosno u Crnoj Gori i Jugoslaviji, u periodu od 1960-1967. godine. U arhitekturi ove građevine ukrštaju se arhitektonsko – estetski, inženjersko – tehnički, kulturno – istorijski i društveni aspekti, koji su karakterisali najsavremenije tendencije u razvoju savremene arhitekture tog vremena.
Treba pomenuti i učešće poznatih slikara Predraga – Peđe Miliosavljevića i Dušana Ljubojevića u rješavanju partera zgrade, kao i vajara Pavla Pejovića koji je izradio bistu Sava Starovića, osnivača preduzeća. Naime, parterno uređenje zgrade „Jugooceanije“ sa skulptoralno riješenom „ružom vjetrova“ na dvorišnoj strani zgrade (prema moru), ukrasnim bazenom u atrijumu i bistom osnivača preduzeća, je umjetnički doprinos arhitektonskom rješenju zgrade u cjelini (osnova, volumen, fasade), ocjenio je, izmedju ostalog, stručni tim Uprave za zaštitu kulturnih dobara u Elaboratu o utvrdjivanju kulturne vrijednosti zgrade Jugooceanije.
(Infromacija preuzeta sa FB stranice Uprave za zaštitu kulturnih dobara)
