EXPEDITIO | Centar za održivi prostorni razvoj, Kotor
NVO Expeditio je u jesen 2024. godine sprovela istraživanje sa građanima Kotora pod nazivom „Štedimo li energiju?“ kako bi stekla uvid u nivo informisanosti i primjene mjera energetske efikasnosti u domaćinstvima. Istraživanje je dio projekta EKG – Energetski efikasnija gradnja: Vodič za građane Kotora koji je podržan od strane Opštine Kotor putem javnog konkursa.
Cilj istraživanja bio je da se sagleda koliko su građani/ke Kotora upoznati s mogućnostima uštede energije i na koji način ih primjenjuju u svakodnevnom životu. Ova tema je od velikog značaja za ekonomiju i životnu sredinu, budući da zgrade, na globalnom nivou, doprinose čak do 40% emisije CO₂. Na taj način, one direktno utiču i na energetsku potrošnju i na održivost životne sredine.
Istraživanje je sprovedeno putem online upitnika (Google Form), koji je popunilo 186 ispitanika/ca, čime je obezbijeđen reprezentativan uzorak za analizu stavova i praksi građana/ki Kotora na polju energetske efikasnosti.
Zahvaljujemo se svima koji su popunjavanjem upitnika doprinijeli realizaciji ovog istraživanja !
Da preuzmete istraživanje kliknite OVDJE
————
Sažetak istraživanja
Cilj istraživanja „Štedimo li energiju?“ bio je da se procijeni nivo osvještenosti i informisanosti građana/ki Kotora o mogućnostima uštede energije, identifikuju prakse koje primjenjuju u svakodnevnom životu i utvrde ključne prepreke za povećanje energetske efikasnosti u domaćinstvima.
Ovo istraživanje može služiti kao osnova za dalje, dublje analize, ali i kao temelj za kreiranje konkretnih preporuka i mjera koje mogu doprinijeti unapređenju energetske efikasnosti na lokalnom nivou.
Istraživanje je podijeljeno u tri cjeline: opšti podaci, karakteristike stambenih objekata i svakodnevne prakse u vezi sa uštedom energije.
Analiza uzorka pokazala je da većina ispitanika živi u gradskom području Kotora, dok su žene u značajno većoj mjeri učestvovale u istraživanju. Takođe, rezultati ukazuju na ravnomjernu raspodjelu ispitanika koji žive u kućama i stanovima, što omogućava sveobuhvatniji uvid u različite aspekte energetske efikasnosti u domaćinstvima.
Po pitanju karakteristika kuća/stanova, preko polovine ispitanika navodi da ima termoizolaciju u svom domu, dok su ostalima ključne prepreke za njenu ugradnju finansijski razlozi i specifičnosti objekata, poput kamenih kuća i organizacije radova u višestambenim zgradama. Većina građana/ki ima dvostruka stakla na prozorima, dok „smart“ sistemi za upravljanje energijom još uvijek nisu široko zastupljeni. Grijanje se uglavnom oslanja na klima uređaje i električne radijatore, dok je korišćenje pasivnih solarnih principa još uvijek ograničeno na nekolicinu slučajeva.
Analiza svakodnevnih navika u vezi sa uštedom energije pokazala je da građani/ke u velikoj mjeri vode računa o isključivanju svjetla i korišćenju prirodnog osvjetljenja, ali da postoji prostor za poboljšanje kada je u pitanju korišćenje energetski efikasnih uređaja i optimizacija podešavanja bojlera. Korišćenje „jeftine“ struje je solidno zastupljeno, iako dio građana i dalje ne obraća pažnju na ove mogućnosti uštede. Solarni paneli za proizvodnju struje i termalni solarni kolektori za grijanje vode se veoma rijetko koriste, iako su potencijali veliki.
Građani/ke su u okviru istraživanja dali i preporuke za poboljšanje energetske efikasnosti u Kotoru, pri čemu su najčešće pominjane subvencije i podsticaji za termoizolaciju, zamjenu stolarije i instalaciju solarnih panela. Takođe, istaknuta je potreba za edukacijom građana i unapređenjem gradske infrastrukture, uključujući modernizaciju elektroenergetske mreže.
Na kraju, istraživanje pokazuje da, iako u zajednici postoji određeni nivo svijesti i primjene energetski efikasnih mjera, značajan je prostor za unapređenje kroz informisanje, edukaciju, podršku i stimulativne mjere koje bi omogućile veću dostupnost energetski efikasnih rješenja građanima/ama Kotora.
Preuzmite dokument: ŠTEDIMO LI ENERGIJU-rezultati istrazivanja 2025.pdf
————–
Aktivnost je dio projekta “Energetski efikasnija gradnja: Vodič za građane Kotora” koji je podržan od strane Opštine Kotor putem javnog konkursa, 2024.
