EXPEDITIO | Centar za održivi prostorni razvoj, Kotor
Naučna monografija Discourses on Mountains of Montenegro and Slovenia u izdanju međunarodnog izdavača Springer izašla je u martu 2026. godine, kao prva knjiga na engleskom jeziku koja upoređuje diskurse o planinama među državama jugoistočne Evrope. Monografija sadrži radove 45 istraživača i istraživačica, pretežno iz Crne Gore i Slovenije. U 29 poglavlja na 544 strana razmatraju se odabrane geografske, arheološke, istorijske, baštinske, identitetske i ekološke karakteristike planina u obje zemlje. Urednici knjige su dr Matija Zorn (ZRC SAZU Geografski institut “Anton Melik”, Ljubljana, Slovenija), dr Olga Pelcer-Vujačić (Istorijski institut UCG) i dr Peter Mikša (Filozofski fakultet, Univerzitet u Ljubljani, Slovenija). U okviru knjige nalazi se i rad članice EXPEDITIO Aleksandre Kapetanović o primjerima nepokretnog kulturnog nasljeđa crnogorskih planina (Examples of Immovable Cultural Heritage of Montenegrin Mountains).
Ova knjiga pruža pregled pretežno geografskih i istorijskih diskursa povezanih sa planinskim pejzažima u Crnoj Gori i Sloveniji. Malo je država, čak i znatno većih, koje se mogu pohvaliti raznovrsnošću planinskih pejzaža kakva postoji u ove dvije zemlje. Posebna pažnja u knjizi posvećuje se planinama kao nacionalnom „simbolu“ i njihovoj ulozi u oblikovanju nacionalnog identiteta.
Diskursi se takođe bave kolonizacijom planinskih područja i njihovom kasnijom istorijom, sve do savremenih naselja. Pažnja se usmjerava i na kulturni pejzaž i kulturno nasljeđe, uključujući spomenike i arhitekturu. Kako su planine značajna šumska područja, a njihovi izuzetni pejzaži čine veliki dio nacionalnih zaštićenih područja, i ovim temama se posvećuje posebna pažnja.
Primarna publika su geografi, istoričari, arheolozi, antropolozi, etnolozi, šumari i pejzažni arhitekti.
Promocija monografije u Ljubljani je održana početkom aprila, dok će promocija u Crnoj Gori biti održana u srijedu 15.04.2026. u 12 časova u Plavoj sali Rektorata Univerziteta Crne Gore.
Monografija je u cjelini dostupna na linku https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-99017-5.
